تبلیغات
یار خدا - هفت وادی عرفان
 
یار خدا
ز گهواره تا گور دانش بجوی

هفت وادی عرفان وشرح آنها

وادی در لغت به معنی رودخانه و رهگذر آب سیل؛ یعنی زمین نشیب هموار کم درخت که جای گذشتن آب سیل باشد و هیمنطور به معنی صحرای مطلق آمده است (لطایف الغات)

در اصطلاح شیخ عطار مراحلی است که سالک طریقت باید طی کند و طی این مراحل را به بیابانهای بی زینهاری تشبیه کرده است که منتهی به کوههای بلند و بی فریادی می شود که سالک برای رسیدن بمقصود از عبور از این بیابانهای مخوف و گردنه های مهلک ناگزیر است و آنرا به وادیها و عقبات سلوک تعبیر کرده است. به طوریکه. صوفیان مقدم در تصوف هفت مقام تصور کرده اند از این قرار:


1- مقام توبه 2- ورع 3- زهد 4- فقر 5- صبر 6- رضا 7- توکل.

و ده "حال" از این قرار:

1- مراقبه 2- قرب 3- محبت 4- خوف 5- رجا 6- شوق 7- انس 8- اطمینان 9- مشاهده 10- یقین (اللمع ص 42)- اما صوفیان قرون بعد بر این تعداد افزوده اند از جمله ابوعبدالله انصاری به ده وادی معتقد است (شرح منازل السائرین ص 198)- بیان این وادیها و اختلافات صوفیه از حوصله این شرح که بنایش بر اختصار است خارج است (جهت مزید اطلاع ر. ک. : بحث در آثار و افکار و احوال حافظ تالیف دکتر غنی ص 207 تا 227 و کتب معتبر صوفیان از قبیل رساله قشیریه و هجویری و غیره)-

عطار در مصیبت نامه پنج وادی تصور کرده است و در منطق الطیر هفت وادی. از این قرار :

1- طلب 2- عشق 3- معرفت 4- استغنا 5- توحید 6- حیرت 7- فقر و فنا و برای هر یک شرحی بسیار شیوا و دل انگیز آورده است.

طلب : در لغت بمعنی جستن است (المصادر) و در اصطلاح صوفیان "طالب" سالکی است که از شهوت طبیعی و لذات نفسانی عبور نماید و پرده پندار از روی حقیقت براندازد و از کثرت به وحدت رود تا انسان کاملی گردد (لطایف) – آنرا گویند که شب و روز به یاد خدایتعالی باشد در هر حالی (کشف المحجوب)- در حقیقت «طلب» اولین قدم در تصوف است و آن حالتی است که در دل سالک پیدا می شود تا او را به جستجوی معرفت و تفحص در کار حقیقت و امیدارد. «طالب» صاحب این حالتست و مطلوب هدف و غایت و مقصود سالک است.

عشق : بزرگترین و سهمناک ترین وادی است که صوفی در آن قدم می گذارد. معیار سنجش و مهمترین رکن طریقت است. عشق در تصوف مقابل عقل در فلسفه است به همین مناسبت تعریف کاملی از آن نمی توان کرد چنانکه مولانا گوید: عقل در شرحش چو خر در گل بخفت شرح عشق و عاشقی هم عشق گفت

صوفیان در توصیف آن داد معنی داده اند و نقل گفتار آنان در اینجا میسر نیست، فقط به نکته ای از آن اشاره می شود و برای توجه به کیفیت آن می توان به مراجعی که در ذیل می آید مراجعه نمود. سهروردی گوید: «عشق را از عشقه گرفته اند و عشقه آن گیاهیست که در باغ پدید آید. در بن درخت. اول، بیخ در زمینی سخت کند، پس سر برآورد و خود را در درخت می پیچد و همچنان می رود تا جمله درخت را فرا گیرد و چنانش در شکنجه کند که نم در میان رگ درخت نماند و هر غذا که بواسطه آب و هوا بدرخت می رسد بتاراج می برد تا آنگاه که درخت خشک شود.

همچنان در عالم انسانیت که خلاصه موجوداتست، درختیست منتصف القامه که آن بحبه- القلب پیوسته است وحبهالقلب در زمین ملکوت روید... و چون این شجره طیبه بالیدن آغاز کند و نزدیک کمال رسد عشق از گوشه ای سر بردارد و خود را در او پیچید تا بجایی برسد که هیچ نم بشریت در او نگذارد و چندانکه پیچ عشق بر تن شجره زیادتر می شود آن شجره منتصف القامه زردتر و ضعیف تر می شود تا بیکبارگی علاقه منقطع گردد. پس آن شجره روان مطلق گردد و شایسته آن شود که در باغ الهی جای گیرد.» (رساله فی حقیقه العشق ص 13) «محبت چون بغایت رسد آنرا عشق خوانند و کویند که "العشق محبه مفرطه" و عشق خاص تر از محبت است زیرا که همه عشق محبت باشد اما همه محبت عشق نباشد و محبت خاص تر از معرفت است زیرا که همه محبتی معرفت است. اما همه معرفتی محبت نباشد...

پس اول پایه معرفت است و دوم پایه محبت و سیم پایه عشق. و بعالم عشق که بالای همه است نتوان رسید تا از معرفت و محبت دو پایه نردبان نسازد» (رساله فی حقیقه العشق ص 12).

عطار در الهی نامه آورده است:

ز شهوت نیست خلوت هیچ مطلوب کسی کین سر ندارد هست معیوب

ولیکن چون رسد شهوت بغایت ز شهوت عشق زاید بی نهایت

ولی چون عشق گردد سخت بسیار محبت از میان آید پدیدار

محبت چون بحد خود رسد نیز شود جان تو در محبوب ناچیز

ز شهوت در گذر چون نیست مطلوب که اصل جمله محبوبست محبوب

(الهی نامه ص 48)

بطوریکه گفته شد صوفیان را در توصیف عشق و محبت و محبوب و تقدیم و تأخیر آنها و کیفیت این عشق و تاثیر آن در سالک و لزوم عشق در طریقت بسیار سخن رانده اند و شرح آنهمه در اینجا میسر نیست (جهت مزید اطلاع ر. ک. اللمع ص 57 و رساله قشیریه ص 143 و هجویری ص 392 و منازل السائرین قسم سابع و احیاء العلوم الدین ج 4 ص 251 تا 275 و فتوحات المکیه ج 2 ص 220 و سوانح غزالی و رساله فی حقیقه العشق سهروردی واشعه اللمعات، لمعه هفتم ص 87 و مصباح الهدایه ص 404 و حواشی نگارنده بر اسرارنامه ص 276 و 280).

معرفت: معرفت نزد علما همان علم است و هر عالم به خدایتعالی عارف است و هر عارفی عالم. ولی در نزد این قوم معرفت صفت کسی است که خدای را به اسماء و صفاتش شناسد و تصدیق او در تمام معاملات کند و نفی اخلاق رذیله و آفات آن نماید و او را در جمیع احوال ناظر داند و از هوا جس نفس و آفات آن دوری گزیند و همیشه در سروعلن با خدای باشد و باو رجوع کند. (رساله قشیریه ص 141) جهت مزید اطلاع بر این اصطلاح ر. ک. مصباح الهدایه ص 90 ببعد و هجویری ص 341 ببعد و منازل السائرین قسم دهم و کیمیای سعادت ص 41 ببعد و فرهنگ مصطلحات عرفاء ذیل کلمه معرفت.

توحید: در لغت حکم است بر اینکه چیزی یکی است و علم داشتن به یکی بودن آنست و در اصطلاح اهل حقیقت تجرید ذات الهی است از آنچه در تصور یا فهم یا خیال یا وهم و یا ذهن آید (تعریفات) (و نیز ر. ک. رساله قشیریه ص 134 و مصباح الهدایه ص 17 ببعد و هجویری ص 356).

تفرید: نفی اضافت اعمال است بنفس خود و غیبت از رویت آن بمطالعه نعمت و منت حق تعالی (مصباح الهدایه ص 143)- و قوفک بالحق معک (ابن عربی)

عطار گوید: تو در او گم گرد توحید این بود گم شدن کم کن تو تفرید این بود (ص 210 س 3761 منطق الطیر عطار)

شیخ ما (بوسعید) گفت حق تعالی فرد است او را بتفرید باید جستن تو او را بمداد و کاغذ جویی کی یابی (اسرار التوحید ص 201).

تجرید: ترک اعراض دنیوی است ظاهراً و نفی اعراض اخروی و دنیوی باطناً و تفصیل این جمله آنست که مجرد حقیقی آن کسی بود که بر تجرد از دنیا طالب عوض نباشد بلکه باعث بر آن تقرب بر حضرت الهی بود (مصباح الهدایه ص 143)- خالی شدن قلب و سر سالک است از ماسوی الله و بحکم "فاخلع نعلیک" باید آنچه موجب بُعد (دوری) بنده است از حق از خود دور کند (فرهنگ مصطلحات عرفا).

حیرت: یعنی سرگردانی و در اصطلاح اهل الله امریست که وارد می شود بر قلوب عارفین در موقع تامل و حضور و تفکر آنها را از تامل و تفکر حاجب گردد.
(فرهنگ مصطلحات عرفا).

فقر و فنا:

فقر: در اصطلاح صوفیان عبارتست از فقد مایحتاج الیه (تعریفات)- ابوتراب نخشبی گفت: حقیقت غنا آنست که مستغنی باشی از هر که مثل تست و حقیقت فقر آنست که محتاج باشی بهر که مثل تست (تذکره الاولیاء ج 1 ص297 و طبقات الصوفیه ص 250- جهت مزید اطلاع بر این اصطلاح صوفیان ر. ک. شرح تعرف ج 3 ص 118 تا120).

اما فنا: در اصطلاح صوفان سقوط اوصاف مذمومه است از سالک و آن بوسیله کثرت ریاضات حاصل شود و نوع دیگر فنا عدم احساس سالک است بعالم ملک و ملکوت و استغراق اوست در عظت باریتعالی و مشاهده حق. از این جهت است که مشایخ این قوم گفته اند «الفقر سواد الوجه فی الدارین» قشریه ص 36 و هجویری ص 311 و فتوحات المکیه ج 2 ص 512 و مصباح الهدایه ص 426).


نوع مطلب : عرفان و تصوف، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
شنبه 1 تیر 1398 11:58 ب.ظ

Great tips. Thanks a lot!
cialis tadalafil online cialis venta a domicilio cialis 10mg prix pharmaci cialis prezzo al pubblico tadalafil generic cialis generique recommended site cialis kanada we like it safe cheap cialis cialis prezzo di mercato female cialis no prescription
پنجشنبه 30 خرداد 1398 10:54 ب.ظ

Whoa lots of valuable data!
cialis 100mg suppliers cialis soft tabs for sale pastillas cialis y alcoho cialis flussig online prescriptions cialis cialis tablets for sale cialis prices legalidad de comprar cialis price cialis best enter site 20 mg cialis cost
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:44 ق.ظ

You suggested that superbly.
cialis efficacit cialis manufacturer coupon import cialis cialis 5 effetti collaterali discount cialis buy cialis online legal order generic cialis online cialis tablets australia cialis kamagra levitra cialis wir preise
جمعه 24 خرداد 1398 10:42 ب.ظ

Truly all kinds of valuable facts!
canada discount drugs cialis rezeptfrei cialis apotheke cialis en 24 hora buy cialis sample pack buy original cialis cialis rezeptfrei sterreich compare prices cialis uk only here cialis pills miglior cialis generico tadalafil generic
جمعه 24 خرداد 1398 08:32 ق.ظ

Well voiced without a doubt! .
cialis from canada how does cialis work does cialis cause gout cialis para que sirve cialis generico online cilas cialis prezzo di mercato generic cialis levitra dosagem ideal cialis bulk cialis
پنجشنبه 23 خرداد 1398 06:03 ب.ظ

Truly a lot of beneficial advice.
cialis cost cialis australian price cialis 200 dollar savings card tadalafil 20 mg free generic cialis generic cialis 20mg tablets click here take cialis generic cialis levitra cialis coupon cialis generico
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:39 ق.ظ

Thanks. Plenty of data!

rx cialis para comprar cialis generika legalidad de comprar cialis generic cialis at walmart cialis qualitat cialis side effects dangers pastillas cialis y alcoho buy cialis online legal acheter cialis kamagra cialis for sale
یکشنبه 19 خرداد 1398 06:39 ب.ظ

Ahaa, its good conversation regarding this article at this place at this website, I have read all that, so now me also commenting at this place.
چهارشنبه 21 فروردین 1398 03:33 ب.ظ

Regards! Numerous stuff!

canada medications information no 1 canadian pharcharmy online canadian drugstore how safe are canadian online pharmacies most reliable canadian pharmacies canadian rxlist canada drug pharmacy pharmacy canada plus canadian pharmacies stendra canada pharmacies account
جمعه 16 آذر 1397 12:56 ق.ظ

Terrific data, Many thanks!
cialis dosage recommendations cialis australian price only best offers 100mg cialis only best offers 100mg cialis cialis price thailand cialis canada on line cialis 5 mg effetti collateral we use it cialis online store generic low dose cialis cialis price thailand
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:28 ق.ظ

You actually stated it fantastically!
cialis alternative cialis baratos compran uk generic cialis pill online cialis canada generic for cialis enter site natural cialis we use it cialis online store buy generic cialis cialis ahumada india cialis 100mg cost
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:26 ق.ظ

Amazing quite a lot of very good information!
viagra vs cialis vs levitra cialis generico milano miglior cialis generico ou trouver cialis sur le net acquistare cialis internet venta cialis en espaa trusted tabled cialis softabs costo in farmacia cialis cialis 10 doctissimo buying brand cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 01:01 ب.ظ

You explained that exceptionally well!
cialis 30 day trial coupon cialis for sale south africa generico cialis mexico cialis coupons printable only here cialis pills cialis coupons tarif cialis france cialis price thailand cialis australian price cialis 30 day trial coupon
سه شنبه 13 آذر 1397 01:31 ق.ظ

Awesome information, Cheers.
buy cialis uk no prescription weblink price cialis cialis generico en mexico price cialis best cialis professional yohimbe cost of cialis cvs tesco price cialis cialis 5 mg schweiz 40 mg cialis what if i take we like it cialis soft gel
دوشنبه 12 آذر 1397 12:29 ب.ظ

Perfectly spoken of course. .
generic cialis 20mg uk 5 mg cialis coupon printable bulk cialis acquisto online cialis cialis 20 mg pastillas cialis y alcoho cialis from canada cialis daily reviews prices on cialis 10 mg rezeptfrei cialis apotheke
یکشنبه 11 آذر 1397 12:04 ب.ظ

Wonderful content. Thanks.
cialis generique 5 mg tadalafil tablets venta cialis en espaa look here cialis cheap canada tadalafil tablets prices on cialis 10 mg the best site cialis tablets cialis usa cost cialis 5 effetti collaterali cialis wir preise
یکشنبه 11 آذر 1397 01:03 ق.ظ

Fantastic write ups. With thanks.
cialis lowest price we use it 50 mg cialis dose estudios de cialis genricos free cialis cialis for daily use only here cialis pills tadalafil tablets viagra vs cialis vs levitra generic cialis pill online cialis 200 dollar savings card
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:08 ب.ظ

Terrific forum posts. Thank you.
get cheap cialis cialis australia org cialis prezzo in linea basso tarif cialis france where cheapest cialis compare prices cialis uk generico cialis mexico cilas viagra vs cialis cialis preise schweiz
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:25 ب.ظ

Thank you, A lot of advice.

look here cialis cheap canada cialis for daily use legalidad de comprar cialis the best choice cialis woman safe dosage for cialis cheap cialis purchase once a day cialis cheap cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis 5mg prix
یکشنبه 8 مهر 1397 01:38 ق.ظ

Nicely put. Cheers.
import cialis cialis pills boards cialis prices in england we choice cialis pfizer india cialis canada on line cialis online holland cialis side effects cialis professional yohimbe look here cialis cheap canada acquisto online cialis
چهارشنبه 28 شهریور 1397 06:09 ب.ظ

You expressed that effectively!
cialis vs viagra best generic drugs cialis cialis from canada cialis herbs cialis pills price each cialis generico milano cialis reviews cialis 100 mg 30 tablet cialis 20mg preis cf cialis daily reviews
سه شنبه 27 شهریور 1397 02:57 ب.ظ

Thank you! A good amount of postings!

enter site natural cialis costo in farmacia cialis cialis prices cialis 20 mg cost cialis prezzo di mercato cialis generisches kanada precios de cialis generico cialis kaufen wo cialis for bph cialis 5mg prix
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:02 ب.ظ

With thanks. I value it.
global pharmacy canada cialis from canada northwest pharmacies online canadian online pharmacy canadianpharmacyusa24h canadian online pharmacy online canadian discount pharmacies candida viagra canadian online pharmacies reviews northwest pharmacies
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:38 ق.ظ

Cheers. Ample forum posts!

buy viagra uk cheap where to buy viagra in malaysia where i can buy viagra buy legal viagra buy viagra online price buy viagra canada online buy viagra without presc buy viagra pfizer can i buy viagra over the counter buy online viagra
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:03 ب.ظ

Helpful posts. Thanks a lot.
canadian cialis we use it cialis online store non 5 mg cialis generici buying cialis overnight cialis 5 mg schweiz prices for cialis 50mg cialis in sconto cialis generico milano cialis coupons free cialis
یکشنبه 21 مرداد 1397 11:32 ب.ظ

Thank you. A good amount of posts!

generico cialis mexico cialis super kamagra generic cialis at the pharmacy cialis 5 mg effetti collateral cialis price in bangalore cialis 10mg prix pharmaci cialis coupons printable where cheapest cialis buying brand cialis online cialis 5 mg schweiz
دوشنبه 7 خرداد 1397 02:26 ق.ظ

Fine material. Thank you!
buy original cialis cialis patent expiration cialis 30 day sample chinese cialis 50 mg estudios de cialis genricos only here cialis pills generic cialis levitra effetti del cialis bulk cialis costo in farmacia cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 07:02 ب.ظ

You said it adequately.!
canadian cialis canada discount drugs cialis cialis without a doctor's prescription calis miglior cialis generico cialis 20mg preis cf cialis dosage amounts buy cialis online nz cost of cialis per pill buying cialis overnight
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 04:07 ق.ظ

You actually stated it fantastically.
buy viagra online overnight buy viagra no prescription online uk pharmacy viagra online viagra without prescription get viagra online prescription buy viagra 50mg buy viagra tesco how can i buy viagra viagra buy usa purchase of viagra
جمعه 17 فروردین 1397 07:48 ب.ظ

Truly many of good info!
cialis canada cialis y deporte cialis uk cipla cialis online cialis 5 mg para diabeticos cialis baratos compran uk how much does a cialis cost cialis bula cialis 50 mg soft tab cialis with 2 days delivery
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی