تبلیغات
یار خدا - احادیثی در مورد علم
 
یار خدا
ز گهواره تا گور دانش بجوی

علم از دیدگاه پیامبر اعظم(ص)

علم از نظر پیامبر اعظم(ص) از اهمیت ویژه برخوردار است. مسلمانان جهان باید از این احادیث شریف و گوهربار نهایت استفاده را نمایند. به علم اهمیت زیادی بدهند، در این رابطه باید به دنبال یادگیری علم بروند، و با عمل به آن ها با توجه به الگوهای بسیار با ارزشی که داریم، شاهد بیداری جهانیان و صلح و صفا در سایه علم و عرفان باشیم.

پیامبر اعظم(ص) درباره علم یادآوری فرموندعلم آموزید كه آموختنش كاری نیك است، گفتگو درباره آن تسبیح خداست، بحث و بررسی آن جهاد به شمار می آید، آموزشش به آن كس كه نمی داند، صدقه محسوب می شود. بذل و بخشش آن به اهلش سبب تقرب به خدا می گردد؛ زیرا معیار شناسایی حلال و حرام است، و دانشجو را به راه های بهشت می كشاند و از هراس تنهایی می رهاند و در غربت دمساز او می گردد. [علم] راهنمای امور پنهانی است، اسلحه ای است برای مقابله با دشمنان، زیوری است برای دوستان. خداوند به خاطر علم، مردمی را سرفراز گرداند تا جایی كه آنان را در امور خیر پیشوای دیگران سازد و از ایشان پیروی شود. و كارهایشان مورد توجه قرار گیرد و آثارشان قابل فراگیری گردد و فرشتگان شیفته دوستی آنانند، زیرا علم، احیاگر دل ها و روشنگر دیدگان از نابینایی است و سبب قدرت بدنی از سستی و تنبلی می شود و خداوند دارنده علم را به مقام محبان می رساند و همنشینی با نیكان را در دنیا و آخرت نصیبش گرداند. در سایه علم، خدا را فرمان برند و پرستش نمایند و در سایه علم، خداشناسی صورت پذیرد و به یگانگی شناخته شود و به وسیله علم صله رحم انجام گیرد...»


وقتی انسان به مسایل مربوط به علم از نگاه پیامبر اعظم(ص) مراجعه می نمایدد، حیرت زده می شود كه چقدر آن بزرگوار به علم و اهمیت می داد. و چه قدر به كلیات و جزئیات آن توجه نموده است: به علم، علوم سودمند و زیان آور، انتشار علم، دوستدار علم، علم آموز، علم گم شده مومن و... كه هر كدام از عناوین زیر می تواند به مقاله مستقل تبدیل شود. در این نوشته فقط متن احادیث نقل می شود:

متن احادیث:

1- اهمیت علم

«ان فلیل العمل مع العلم كثبر و كثیر العمل مع الجهل قلیلكار اندك كه با علم انجام شود، بسیار است و كار بسیار كه با نادانی انجام شود كم است.

«الغد و الریاح فی تعلیم العلم افضل عندالله من جهادصبح و شب در كار تعلیم علم بسر بردن، نزد خدا از جهاد بهتر است.

2- اهمیت علم آموزی

«اذا اتی علی یوم لا ازداد فیه علما یقربنی الی الله تعالی فلا بورك لی فی طلوع الشمش ذالك الیوماگر روزی بر من بگذرد و در آن روز دانشی نیاموزم كه مرا به خداوند نزدیك كند، طلوع آفتاب آن روز بر من مبارك مباد.

«ساعه من عالم متكی علی فراشه ینظر فی علمه خیر من عباده العابد سبعین عامایك ساعت وقت عالم كه بر بستر خود تكیه زده و در علم خویش می نگرد، از هفتاد سال عبادت عابد نیكوتر است.

« طلب العلم فریضه علی كل مسلم و ان طالب العلم یستنفر له كل شیء حتی الحیتان فی البحرجستن علم بر هر مسلمانی واجب است. و همه چیز، حتی ماهیان دریا برای جویای علم، آمرزش می طلبند.

«افضل الاعمال العلم بالله ان العلم ینفعك معه قلیل العمل و كثیره و ان الجهل لا ینفعك معه قلیل العمل و لا كثیرهبهترین كارها‍ [یادگیری و آموزش علم] خداشناسی است. كاری كه با علم قرین است اندك آن بسیار سودمند است و كاری كه با نادانی قرین است نه اندك آن سود می دهد و نه بسیار آن.

«ایما ناشیء نشا فی طلب العلم و العباده حتی یكبر اعطاه الله یوم القیامه ثواب اثنین و سبعین صدیقاهر طفلی كه در طلب علم و عبادت بزرگ شود، خداوند در قیامت ثواب هفتاد و دو صدیق به او عطا كند.

3- راه و روش علم آموزی

«علموا و یسروا، و لا تعسروا و بشروا و لا تنفروا و اذا غضب احد كم فلیسكت تعلیم دهید و سهل گیرید، و سخت نگیرید، گشاده رویی كنید و خشونت نكنید و چون یكی از شما[تعلیم دهنده یا تعلیم گیرنده] خشمگین شود خاموش ماند[بهتر است.]

«علموا و و لا تعنفوا فان المعلم خیر من المعنف» تعلیم دهید و خشونت نكنید كه آموزگار بهتر از خشونت گر است.

4- آفت علم

«آفته العلم النسیانآفت علم فراموشی است.

«آفته العلم النسیان و اضاعته ان تحدث به غیر اهلهآفت علم فراموشی است. و دانشی كه به نااهل سپاری تلف می شود.

5- محدوده علم آموزی

«اطلبوا العلم من المهد الی اللحداز گهواره تا گور دانش بجویید.

6- دانشمندتر از همه كیست؟

«اعلم الناس من جمع علم الناس الی علمهدانشمندتر از همه مردم كسی است كه علم دیگران را به علم خود بیفزاید.

7- مسلمان باید در یكی از گروه های چهارگانه زیر قرار گیرد:(به دستور پیامبر اعظم)

«اغد عالما و متعلما و مستمعا او محبا و لا تكن الخامسه فتهلكدانشمند باش، یا دانش آموز، یا مستمع یا دوستدار علم و پنجمی نباش كه هلاك خواهی شد.

8- سحرخیزی در علم آموزی

«اغدوا فی طلب العلم فان الغدو بركه و نجاحدر طلب علم زود خیز باشید زیرا زود خیزی مایه بركت و كام یابی است.

 

 

9- نگهداری علم

«قیدوا العلم بالكتابعلم را با نوشتن در بند كنید.

10- بهترین صدقه ها

«افضل الصدقه ان یتعلم المرء المسلم علما ثم یعلمه اخاه المسلمبهترین صدقه ها آن است كه مرد مسلمان علمی بیاموزد و به برادر مسلمان خود تعلیم دهد.

«من الصدقه ان یعلم الرجل العلم فیعمل به و یعلمه» از جمله صدقه این است كه مرد علم آموزد و بدان عمل كند و تعلیم دهد.

«ما تصدق الناس بصدقه افضل من علم ینشرهیچ صدقه یی كه مردم دهند، از علمی كه منتشر شود بهتر نیست.

11- مصرف علم در كجا؟

«ان الله تعالی یسال العبد عن فضل علمهخداوند از بنده [عالم] می پرسد كه فزونی علم خود را كجا صرف كرده است.

12- علم بی سود

«ان علما لا ینتفع منه لكنز لا ینفق منهعلمی كه از آن سود نبرند مثل گنجی است كه از آن خرج نكنند.

«مثل الذی یتعلم العلم ثم لا یحدث به كمثل الذی یكنز الكنز فلا ینفق منهحكایت كسی كه علم آموزد و آن را نقل نكند، چون كسی است كه كنجی دارد و از آن خرج نكند.

« مثل الذی یتعلم الناس الخیر و ینسی نفسه مثل الفتیله تضیء لناس و تحرق نفسهاحكایت آن کس كه به مردم انجام كارهای خیر آموزد و خودش را فراموش كند که چون فتیله یی است كه به مردم روشنی دهد و خودش را بسوزاند.

13- علم اساس دین اسلام:

«ان لكل شیء دعامه و دعامه هذاالدین الفقه و لفقیه واحد اشد علی الشیطان من الف عابدهر چیزی اساسی دارد و اساس این دین، دانش است و یك عالم برای شیطان از هزار عابد بدتر است.

14- سوال از چگونگی به كار گیری از دانسته ها:

«انی لا اخاف علیكم فیما لا تعلمون و لكن انظروا كیف تعلمون فیما تعلمونمن از آن چه نمی دانید نگرانی ندارم، ولی باید دید آن چه را می دانید چكونه به كار می بندید.

15- علم مایه آرامش و وقار است

«تعلموا العلم و تعلموا للعلم السكینه و الوقار و تواضعوا لما تعلمون منهعلم بیاموزید و با علم وقار و آرامش آموزید و نسبت به آموزگار خویش فروتن باشید.

16- اتحاد در كار علم

«تناصحوا فی العلم و لا یكتم بعضكم بعضا فان الخیانه فی العلم اشد من الخیانه فی المال..» در كار علم با هم دیگر باشید و علم را از یكدیگر پوشیده ندارید كه خیانت در علم شدیدتر از خیانت در مال است.

17- بخشش علم برای دانش آموز

«من حقائق الایمان...بذل العلم للمتعلماز حقایق ایمان است... بخشش علم برای دانش آموز.

18- همسو بودن خیر دنیا و آخرت با علم

«خیر الدنیا و الآخره مع العلم و شرالدنیا و الآخره معجهلنیكی دنیا و آخرت با علم همسو است و شر دنیا و آخرت با جهل قرین است.

19- انتخاب علم باعث می شود كه ملك و مال هم بدست آید

«خیر سلیمان بین المال و الملك و العلم، فاختار العلم فاعطی الملك و المال لاختیاره العلمسلیمان پیامبر را مخیر كردند كه از بین سرزمین، مال و علم یكی را انتخاب كند، او علم را انتخاب كرد. به او سرزمین و مال را برای این كه علم را انتخاب كرده بود، دادند.

20- درخواست علم سودمند از خدا

«سلوا الله علما نافعا و تعوذوا بالله من علم لا ینفعاز خدا علمی سودمند بخواهید، و از علمی كه سود ندهد بخدا پناه ببرید.

21- علم دوست، یار و گم شده مومن

«ضاله المومن العلم كلما قید حدیثا طلب الیه آخرگم شده مومن، علم است. هر موقع یكی را فرا گیرد به سراغ مطلوب دیگری می رود.

«علیك باالعلم فان العلم خلیل المومنعلم بجویید كه علم یار مومن است.

« العلم الخلیل المومنعلم دوست مومن است

 

 

 

22- تفاوت جویای علم با جاهل

«طالب العلم بین الجهال كالحی بین الامواتجویای علم میان جاهلان مثل زنده در میان مردگان است.

23- برتری علم از جهاد

«طالب العلم لله افضل عندالله من المجاهد فی سبیل اللهطالب علم خدایی(علومی خدا دوست دارد) هر كه علم برای رضای خدا جوید، نزد خدا از مجاهد فی سبیل الله بهتر است.

24- جویای علم جویای رحمت است.

« طالب العلم طالب الرحمه طالب العلم ركن الاسلام و یطلی اجره مع النبیینجویای علم جویای رحمت است، جویای علم ركن اسلام است و پاداش او را پیامبران دهند.

25- ارزش علم و جستجوی علم

«طلب العلم افضل عندالله من الصلاه و الصیام و الحج و الجهاد فی سبیل الله عزوجلجستن علم نزد خدا از نماز و روزه و حج و جهاد در راه خدا عزوجل بهتر است.

«طلب العلم ساعه خیر من قیام لیله و طلب العلم یوما خیر من صیام ثلاثه اشهرساعتی علم جستن بهتر از نماز گزاری یك شب است و روزی علم جستن بهتر از سه ماه روزه داری است.

26- علم فقط برای رضای خدا

«من طلب العلم لیجاری به العلماء او لیماری به السفهاء اویصرف به وجوه الناس الیه ادخله الله النارهر كس علم جوید تا بوسیله آن با عالمان همچشمی كند، یا با سفیهان مجادله كند، یا توجه عامه را بسوی خود جلب كند، خدا به جهنم برد

27- سپردن علم به نااهل

«واضع العلم عقد غیر اهله كمقلد الخنازیر الجوهر و اللولوء والذهبآن كه علم را پیش نااهلان نهد چنان است كه گوهر و مروارید و طلا به گردن گرازان آویزد.

«و اضعالعلم عند غیر اهله كمقلد الخنازیر الجوهر و اللولو و الذهبآن كس كه علم به نااهل سپارد چنان است كه گوهر و مرموارید و طلا به خوگان آویزد.

28- علم بی سود

«علم لا ینفع كنز لا ینفق منه» علمی كه سود ندهد گنجی است كه از آن انفاق نكنند.

 

29- علم بهتر از عبادت

«قلیل الفقه خیر من كثیر العباده» اندكی دانش بهتر از عبادت بسیار است.

«العلم افضل من العبادهعلم از عبادت بهتر است.

«نوم علی علم خیر من صلات علی جهلخواب با علم، بهتر از نماز با جهل است.

30- علم میراث پیامبران

«العلم میراثی و میراث الانبیاء من قبلیعلم میراث من و میراث پیامبران پیش از من است.

31- راه علم و عالم بی عمل از هم جداست

«العالم و العلم فی الجنه فاذا لم یعمل العالم بما یعلم كان العلم و العمل فی الجنه و كان العالم فی النارعالم و علم در بهشتند اگر عالم به علم خویش عمل نكند علم و عمل در بهشتند و عالم در جهنم.

32- منع علم روا نیست.

« العلم لا یحل منعهمنع علم روا نیست.

33- پیشوا چه كسانی هستند؟

«العلماء قاده و المتقون ساده و مجالستهم زیادهعلما پیشوایان هستند. و پرهیزكاران سرورانند و نشت و برخاست با آن ها مایه افزونی است.

34- سوال وسیله استفاده از علم

«العلم خزاین و مفتاحها السوال فسلوا یرحمكم الله فانه یوجر فیه اربعه: السائل و المعلم و المستمع و المحب لهمعلم گنجینه هاست و كلید آن پرسش است. بپرسید تا خدا بر شما رحمت آرد كه خدا در كار علم، چهار كس را پاداش می دهد: پرسنده، معلم(جواب دهنده)، شنونده و كسی كه دوستار ایشان است.

35- علم نجات دهنده از فتنه ها

«ان الفتنه تجیء فتنسف العباد نسفا و ینجوا العالم منها بعلمه.» [اگر] فتنه بیاید و بندگان را مغلوب كند، عالم به كمك علم خود، از آن رهایی یابد.

36- جستجوی علم، راهی بسوی بهشت

«ما خرج رجل من بیته یطلب علما الاسهل الله له طریقا الی الجنههر كس از خانه خویش به جستجوی علمی برون رود، خدا برای وی راهی بسوی بهشت بكشاید.

37- اسلام یعنی علم و ایمان

«العلم حیاه الاسلام و عماد الایمان و من علم علمت اتم الله له اجره و من تعلم فعمل علمه الله ما لم یعلمعلم، حیات اسلام و ستون ایمان است و هر كس علمی بیاموزد خدا پاداش او را كامل كند، و هر كه تعلیم گیرد و عمل كند خدا آن چه نمی داند به او تعلیم دهد.

38- آموختن در كودكی كاندگارتر است.

« مثل الذی یتعلم العلم فی صغره كالنقش علی الحجر و مثل الذی یتعلم العلم فی كبره كاالذی یكتب علی الماءحكایت كسی كه در گوچكی علم آموزد، چون نقش بر سنك است. حكایت كسی كه در بزرگی علم آموزد، چون كسی است كه بر آب نویسد.

39- عواقب شركت در مجادله بدون علم

«من جادل فی خصومه بغیر علم لم یزل فی سخط الله حتی ینزعهر كه در منافشه یی بدون علم، مجادله كند، در خشم خدا باشد تا دست بردارد.

40- روزی جوینده علم با خداست

«من طلب العلم تكفل الله برزقههر كه علم جوید، خدا عهده دار روزی او شود.

41- علم جویی، كفاره گناهان

«من طلب العلم كان كفاره لما مضیهر كس علم جوید، كفاره گناهان گذشته وی باشد.

42- نتیجه پنهان كردن علم

«من كتم علما عن اهله الجم یوم القیامه لجاما من نارهر كس علمی را از اهل آن نهان دارد، روز قیامت لگامی از آتش بر او زنند.

43- پاداش عملی كردن علم

«من طلب علما فادركه له كفلان من الاجر و من طلب علما یدركه كتب له كفل من الاجرهر كه علمی جوید و بیابد[زمینه انجامش فراهم باشد یا فراهم كند] برای او دو بهره پاداش نویسند، و هر كه علمی بجوید و نیابد [زمینه انجامش فراهم نشود] برای او یك بهره پاداش نویسند.

44- تحمل سختی ها برای علم آموزی

«اطلبوا العلم ولو بالصین فان طلب العلم فرضه علی كل مسلم ان الملائكه تضع اجنحتها لطالب العلم رضا لما یطلبدانش را بجوید، اگر چه در چین باشد. زیرا طلب علم بر هر مسلمانی واجب است و فرشتگان بال خویش را برای طالب علم پهن می كنند، زیرا از آن چه وی طلب آن است، خشنود هستند.

45- پاداش انتشار علم

«ان ممایلحق المومن من عمله محسناته بعد موتهدعلما نشره» از جمله عمال و نیكی های مومن كه بعد از مرك به او می رسد، دانشی است كه منتشر كرده است.

46- انواع مردم

«و كفی بالمرء فقها اذا عبدالله و كفی بالمرء جهلا اذا اعجب برایه و انما الناس رجلان مومن و جاهل فلا توذ المومن و لا تجاوز الجاهلدانش مرد همین بس كه خدا را پرستد و نادانی مرد همین بس كه دلبسته رای خویش باشد. مردم دو گونه اند: مومن و جاهل. مومن را مآزار، و بر جاهل تعدی مكن.

47-كار بی علم

«هر كس بی علم كار كند بیش از آن كه اصلاح كند، فساد خواهد كرد



نوع مطلب : حدیث، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
پنجشنبه 6 شهریور 1393 06:34 ق.ظ
لطفا منابع احادیث را حتما ذکر کنید.
جمعه 31 مرداد 1393 11:48 ق.ظ
سلام دوست عزیز، وبلاگ خوبی داری.
از مطالب شما در وبلاگم با درج منبع استفاده کردم، خوشحال میشم به من هم سر بزنی و نظر خودتون رو در مورد وبلاگ تازه شروع به کار من بنویسید.
جمعه 24 مرداد 1393 03:40 ب.ظ
mamnoon. vaghean estefade kardam
.
سه شنبه 31 تیر 1393 10:17 ق.ظ
سلام دستتان درد نکند برای مدرسه چندتا از احادیث برداشتم.
جمعه 5 مهر 1392 12:20 ب.ظ
خیلی خوب بود اطلاعاتمونو بیشتر کرد دستت درد نکنه
علی هادی الله یارزادهممنون انشاءالله موفق باشید
یکشنبه 17 دی 1391 12:05 ب.ظ
ممنون ومتشکر...
اماای کاش آدرس وسند احادیث و روایات را هم میزدید(حدیث بدون آدرس وسندمانند انسان بدون شناسنامه است.)
چهارشنبه 24 آبان 1391 05:35 ب.ظ
سلام
بسیار جالب بود
ولی ای کاش 1400 سال اینها را به فراموشی نمی سپردیم.
ای کاش نمیگذاشتیم دشمنان خدا و مردم زودتر ما به آن عمل کنند.
علامه محمد تقی جعفری در توضیح این روایت نکته ای میفرمود:
اینکه گفته میشود علم را بیاموزید گرچه در چین،همه علوم مد نظر است زیرا جای فقه و فلسفه در چین نبوده و نیست
اطلبوا العلم ولو بالصین فان طلب العلم فرضه علی كل مسلم ان الملائكه تضع اجنحتها لطالب العلم رضا لما یطلب.» دانش را بجوید، اگر چه در چین باشد.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی