تبلیغات
یار خدا - Адиб Шиҳобиддин Собир
 
یار خدا
ز گهواره تا گور دانش بجوی

Адиб Шиҳобиддин Собир

 

Адиб Шиҳобиддин Собир бини Исмоили Тирмизӣ аз шоирони маъруфи асри 12 милодӣ аст. Собир дар охири салтанати султон Ҷалолиддин Абдулфатҳ Маликшоҳи салҷуқӣ аз Тирмиз ба Хуросон омада, чанд сол дар мадрасаи Низомияти Ҳирот таҳсили илм намуд. Мероси боқӣ гузоштаи адиб Собир аз қасида, ғазал, қитъа, рубоиёт иборат аст. Девони ашъораш соли 1334 ҳиҷрӣ дар Теҳронба табъ расидааст.


«Адиб Собири Тирмизи яке аз бузургони шуарост, зеро ашхосе, ки лутфи сухани равон ва ширинро дармеёбанд ва ба зарофати сабк ва узубати баён ошно хастанд, бехтар хама медонанд, ки ашъори Адиб Собир дар равонии лутф ва дилангезии маъни ва хусни сабк чи макоме дорад ва аз хайси маонии дилнишин ва алфози азбу салим пас аз Рудаки ва Дакики хеч кас аз шуарои Туркистон мукаддам бар Собир нест» - бахо медихад Саид Нафиси. Адиб Собир соли 1078 дар шахри Тирмиз таваллуд шудааст. Давраи навраси ва камолоти у дар Тирмиз гузаштааст. Хаёти ин шоири шухратёр, пешбарандаи анъанахои бузургтарин симохои адабиёту фарханг, фозили хушахлок ва ширинсухани зарифтабъ бисёр ибратбахш, серташвишу пур аз вокеахо будааст. Макоми баланди Адиб Собири Тирмизи ва шухрати уро дар таърихи адабиёти форсу точик бисёр тазкиранависони гузашта, шаркшиносони маъруф, олимони дигари Эрон, адабиётшиносони шурави ва донишмандону адибони номвари мо, махсусан устод Садриддин Айни, Бобочон Гафуров, А. Дехоти ва дигарон таъкиду таъин кардаанд. Дар хакикат хам, Адиб Собири Тирмизи аз чумлаи шоиронест, ки дар таърихи тамаддуни адабии точик мавкеи хос ва муносибе доранд ва бо эчодиёти рангинашон дар пешрафти афкори ичтимоию эстетикии халк накшу таъсири мусбате гузоштаанд. Адиб Собирро яке аз амалдорони бонуфузи Хуросон - Абулкосими Али бинни Чаъфар, ки дар Нишопур истикомат дошта, зохиран козии он чо будааст, ба хизмат даъват мекунад. Дар аввалхои хизмат шоир, харчанд дурии диёру наздикон ва гарибиро хис кунад хам, кадре хушхолу осуда будааст. Аммо баъди чанде у озору таадди дида, ба сабаби тухмати нолоике аз хизмат дур шудааст. Дар ин вокеаи нохуш аз обу нон, молу мулк ва хонаю чой чудо гаштааст, ки инхоро дар касидахояш ба мамдух як-як зикр кардааст. Зиёда аз ин ба Рован ном мавзеъ бадарга хам шудааст ва аз таъкиботу фитнахои мазхаби зарархо дидааст:

То гашт гарди хотири ман хутбаи амал.
Масъуди Саъдвор кашидам гаромате.
Хабсе, ки доштам дар он хабс рах наёфт,
Дар гуши ман на бонги намозе, на комате.

Адиб Собир аз таъкиботу фитнахои мазхаби зарархои бисёре дидаву озодии мазхабиро хуш дидааст. Хаёти минбаъдаи Адиб Собир дар дарбори Султон Санчари Салчуки гузаштааст. Дар муддати кутохи шоири дарбор буданаш Султон Санчар чунон ба вай эътикод баст, ки уро хамчун шахси боварибахши давлати ба сифати сафири расми ба Хоразм мефиристад. Хамин тавр аз соли 1142 сар карда, Адиб Собир дар Хоразм зиндаги кардааст. У аввалхо дар дарбори шох Отсиз хамчун шоири номдор, сониян ҳамчун ходими намоёни давлати маркази хурмат мебинад. Отсизи Хоразмшох хамеша кушиш мекард, ки бо Мавр мунокиша кунад, аммо бо шарофати Адиб Собир як навъ муносибати муътадил нигох дошта мешуд. Аз ин сабаб дар дили Отсиз нисбати Адиб Собир кина сар мезанад ва хамеша дар паси азобу шиканча додани шоир мешавад:

Чу хок хорам аз ин рузгори сангдил.
Ки хоквор надорам ба назди халк махал.
Хамеша чашми халал суи холи ман нигарад.
Гумон барам, ки бад-у ошик омадааст халал.

Гузашта аз ин Отсиз аз пайи пинхони куштани худи хокими маркази- Султон Санчар мешавад. Ин накшаро Адиб Собир пай мебарад ва нишони он ду шахси кушандаро навишта, дар соки музаи пиразане ба Мавр равона мекунад. Накшаи Отсиз, ки амали намешавад, акнун тамоми кувваашро паси куштани худи Адиб Собир равон мекунад:

Эй ачаб обу хавоест дар иклими хунар,
Ки ба бустони хунар хор дамад настаранам.
Эй дарего, ки чу гул умри сабукхез бирафт.
Ки нахандид зи икбол гуле дар чаманам.
Дар пайи ман чи фитодаст фалак, хеч магар.
Ман на бардоштаи хусрави душманфиканам!
Не, макун, шохо дарёб, ки гар кушта шавам,
Барнаёяд хама олам ба бахои кафанам.

Шоир рузхои башумори умри хешро дар парешони ва азоби сахти рухи паси сар кардааст. Фурсати аз Хоразм баромада рафтан муяссар намешавад ва одамони Отсиз уро дастгир карда хонаашро зеру забар мекунанд. Адиб Собир дар тагаззули яке аз касидахояш бо мукоисае ниландудии руи худро аз захми даст чунин ишора кардааст:

Фалак чу руйи ман аз захми даст ниландуд.
Зи ашки дида бар у катра- катра чун симоб.

Руйи ниландуди худро аз захми даст хангоми бадаргаи мачбури дидааст, аммо хангоми марги фочеави азобхои сахти нобакоронро зиёдтар хис намудааст. Ва инак соли 1147 шоири ширинсухан, ходими давлати бо азобу ранчи беохир ва дасту пои баста дар яке аз шабхои тирамох дар Хоразм зуран ба Амударё гарк кунонида шуд. Адиб Собир осори бое доштааст ва сохиби девони бузурге будааст. Вале осори у то замони мо пурра омада нарасидааст ва нусхахои девонаш хам хеле камёбанд. Хушбахтона, ба адабиётшиносони мо муяссар шудааст, ки ду нусхаи дастнависи девони уро дар ибтидои солхои 60-ум аз китобхонахои Англия ба даст дароранд. Якеи ин девонхо тахти раками 911 дар китобхонаи Хиндустон, Оффиси Британия нигох дошта шуда, дигараш бо раками 540 or psi 656 дар музеи машхури давлатии ин кишвар махфуз аст. Шоири ширинадои малехгу ва покизаназм хам бо шаклу мазмуни эчодаш ва хам бо истеъдоди сиёсатдониаш аз шахсиятҳои шинохтаи гузашта мебошад. Хусни эстетикии чозибаи нихони ва ширинию равонии гуфтахояш бебахоянд ва у дар боби услуб ва равияхои эчоди хамчун давомдихандаи анънахои кадимтарин, хусусан анъанаи устод Рудаки эхтироми махсус дорад. Адиб Собир равияхои демократи ва миллии назмро, ки аз давраи Сомониён ибтидо гирифта буданд, собиткадамона давом додаст ва эчодиёти худро дар рухияи ифодаи охангхои халки зиндадилона, мазмунхои гуманистии инсони ва тасвирхои реалию садои дили шахсони озодфикр ташхис намудааст .

Соки каме карини кадах кун шаробро,
Мутриб, яке ба захми адаб кун рубобро.
Чом аз киёси обу май аз чинс оташ аст,
Соки , ба ёди маркаби оташ кун обро.

 

Диламро дида ошик кард, ошик,
Ки дилро ишк лоик буд, лоик,
Маро доранда маъшук аст, маъшук,
Дилам пайваста ошик аст, ошик.
Бад-он дилбар супурдам дил, ки дорад,
Чамолаш чумлаи хусни халоик.

 

Эй бо ту дилам хама вафо карда,
Бо ман дили ту хама чафо карда.
На ухдаи ошики ба сар бурда,
На ваъдаи мардуми вафо карда.
Моро ба болои ишк рах дода,
В-онгах ба миёни рах рахо карда.


نوع مطلب : شاعرانه، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:48 ق.ظ

With thanks, An abundance of write ups!

cialis price thailand tesco price cialis prices for cialis 50mg cialis prezzo di mercato cialis en mexico precio compare prices cialis uk dose size of cialis interactions for cialis bulk cialis we use it cialis online store
سه شنبه 13 آذر 1397 03:24 ب.ظ

Cheers. I like it!
walgreens price for cialis buy cialis uk no prescription cialis coupon sialis generic cialis 20mg tablets buy name brand cialis on line price cialis wal mart pharmacy can i take cialis and ecstasy generico cialis mexico cialis online nederland
یکشنبه 11 آذر 1397 03:11 ب.ظ

This is nicely put! .
cialis 20mg prix en pharmacie interactions for cialis prices for cialis 50mg overnight cialis tadalafil purchase once a day cialis cialis 20 mg cost cialis 05 how does cialis work india cialis 100mg cost generic cialis 20mg uk
یکشنبه 11 آذر 1397 03:26 ق.ظ

Thank you, I appreciate this.
cialis 200 dollar savings card ou trouver cialis sur le net buying cialis on internet cialis online bulk cialis cialis savings card cialis rezeptfrei sterreich what is cialis weblink price cialis generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 03:02 ق.ظ

You actually suggested this well!
cialis online nederland cialis 5mg click now buy cialis brand the best site cialis tablets cialis 100mg suppliers generic cialis pro cialis generisches kanada how much does a cialis cost cialis italia gratis purchase once a day cialis
جمعه 9 آذر 1397 03:45 ب.ظ

Great information. Thanks!
wow look it cialis mexico cialis flussig generic low dose cialis cialis great britain legalidad de comprar cialis cialis canada cialis 5 mg para diabeticos cialis canada on line il cialis quanto costa where to buy cialis in ontario
جمعه 9 آذر 1397 03:59 ق.ظ

Good knowledge. Cheers.
precios cialis peru cialis kaufen wo cipla cialis online buy cialis cheap 10 mg ou acheter du cialis pas cher cialis for sale cialis reviews cialis en mexico precio cialis para que sirve cialis canadian drugs
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:38 ق.ظ

Superb content. Regards.
cialis therapie cialis patentablauf in deutschland buy cialis canadian discount cialis cialis prezzo al pubblico cialis prezzo in linea basso cialis generic cialis daily reviews cialis bula cialis dose 30mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:04 ق.ظ

Cheers. Plenty of information.

cialis generique 5 mg cialis generico milano safe site to buy cialis online when can i take another cialis cialis prezzo di mercato low cost cialis 20mg buy generic cialis sialis cialis generico milano cialis 5 mg scheda tecnica
سه شنبه 10 مهر 1397 01:46 ب.ظ

You actually mentioned that very well!
cialis sicuro in linea only best offers cialis use opinioni cialis generico cialis 5 mg effetti collateral cialis generico cialis 5 mg buy cialis generico online buy cialis cheap 10 mg cialis patent expiration cialis prezzo in linea basso
یکشنبه 8 مهر 1397 08:58 ق.ظ

Amazing plenty of wonderful facts!
buy cheap cialis in uk low cost cialis 20mg cialis generic availability warnings for cialis cialis 5 mg buy cialis patent expiration cialis usa cost cialis alternative we like it safe cheap cialis safe dosage for cialis
شنبه 7 مهر 1397 09:30 ق.ظ

You expressed that very well.
cialis 10mg prix pharmaci cialis kamagra levitra canadian discount cialis when will generic cialis be available venta cialis en espaa cialis from canada tadalafil cost of cialis per pill cialis generika in deutschland kaufen buy original cialis
چهارشنبه 28 شهریور 1397 11:28 ب.ظ

Helpful postings. Thanks.
rx cialis para comprar cialis 200 dollar savings card cialis per paypa we use it 50 mg cialis dose we like it safe cheap cialis miglior cialis generico pastillas cialis y alcoho cialis 20mg preis cf legalidad de comprar cialis 40 mg cialis what if i take
پنجشنبه 15 شهریور 1397 10:24 ق.ظ

Kudos. Plenty of content!

we use it 50 mg cialis dose buy cialis online cheapest what is cialis tadalafil tablets buy cialis online brand cialis generic cialis online cialis pills price each dosagem ideal cialis side effects of cialis
چهارشنبه 14 شهریور 1397 02:08 ق.ظ

Really many of wonderful info!
are canadian online pharmacies safe canadian online pharmacies legitimate canada online pharmacies legitimate drugs for sale online canadian pharmacys drugstore online shopping reviews canada viagra canadian medications by mail canadian pharmacy viagra brand canadian pharmaceuticals reviews
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:31 ق.ظ

Nicely put. Kudos!
best place to buy online viagra buy viagra 100mg get viagra prescription online order viagra online is sildenafil generic cheap viagra online uk cheap viagra online usa buy viagra for men online cheap viagra buy viagra prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:58 ق.ظ

You actually revealed it really well.
price cialis per pill cialis pas cher paris tadalafil 10 mg cialis soft tabs for sale legalidad de comprar cialis order a sample of cialis click now buy cialis brand cialis 20 mg effectiveness cialis 10mg prix pharmaci we like it cialis soft gel
یکشنبه 11 شهریور 1397 03:28 ب.ظ

Whoa quite a lot of valuable knowledge!
chinese cialis 50 mg cialis great britain canadian drugs generic cialis cialis 100mg suppliers cialis e hiv cialis per paypa costo in farmacia cialis only best offers cialis use free generic cialis precios cialis peru
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:59 ق.ظ

Factor very well utilized..
vigra buy cheap viagra canada buy viagra online with a prescription cheap generic viagra uk ordering viagra viagra super active buy viagra from canada where can you buy viagra cheap online pharmacy usa buy women viagra
دوشنبه 7 خرداد 1397 07:00 ق.ظ

Thanks a lot. I enjoy it.
only best offers 100mg cialis cialis 100mg suppliers cialis savings card how to purchase cialis on line cialis with 2 days delivery callus prix de cialis cialis australian price cialis pills boards acheter cialis meilleur pri
جمعه 7 اردیبهشت 1397 10:02 ب.ظ

Incredible quite a lot of excellent data.
cialis e hiv cialis herbs tarif cialis france 5 mg cialis pharmacie en ligne click here cialis daily uk generic cialis in vietnam we choice cialis uk safe site to buy cialis online free generic cialis how to buy cialis online usa
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 12:39 ب.ظ

Well expressed indeed! !
where can you buy viagra over the counter buy viagra online where to get viagra prescription where to purchase viagra viagra nz buy buy viagra sildenafil viagra online pharmacy online buy viagra buy viagra online without is it illegal to buy viagra
شنبه 18 فروردین 1397 04:32 ق.ظ

Awesome material. Thanks a lot.
generic low dose cialis cialis online holland cialis per paypa try it no rx cialis low cost cialis 20mg what is cialis cialis generic tadalafil buy generic cialis tadalafil cialis dose 30mg bulk cialis
شنبه 18 شهریور 1396 09:53 ب.ظ
I was suggested this blog by my cousin. I am no longer sure whether
or not this post is written via him as nobody else know such detailed approximately my trouble.

You are amazing! Thank you!
جمعه 25 فروردین 1396 12:57 ق.ظ
Asking questions are genuinely good thing if you are not understanding anything entirely, however
this post presents good understanding even.
یکشنبه 13 فروردین 1396 03:46 ب.ظ
Keep this going please, great job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی