تبلیغات
یار خدا - چگونگی شهادت حضرت مسلم(ع)
 
یار خدا
ز گهواره تا گور دانش بجوی

چگونگی شهادت حضرت مسلم(ع) به روایت علامه مجلسی  

روز عرفه (نهم ذی‌الحجه) سال 60 هجری «مسلم بن عقیل» فرستاده امام حسین (ع) به كوفه به شهادت رسید. گزارش چگونگی شهادت آن حضرت از زبان «سید بن طاوس» و «علامه مجلسی» نقل شده است.


در چنین روزی، یعنی در روز عرفه سال 60 هجری، پسر عموی با شهامت امام حسین (ع) و فرستاده آن حضرت به كوفه، به شهادت رسید. كیفیت شهادت آن جناب در منابع تاریخی تشیع به شرح زیر است:


علامه مجلسی (ره) در جلاء‌العیون نقل می‌كند:
هنگامی كه حضرت «مسلم ابن عقیل» صدای پای اسبان را شنید، دانست كه به طلب او آمده‌اند. فرمود: اِنّا لله وَانّا اِلَیْه راجِعُونَ و شمشیر خود را برداشت، از خانه بیرون آمد، چون نظرش به آن‌ها افتاد شمشیر خود را كشید و به آن‌ها حمله كرد و جمعی از آنان را بر خاك هلاكت افكند و به هر طرف كه رو می‌آورد از پیش او می‌‌گریختند، تا آنكه چند نفر از آن‌ها را به عذاب الهی واصل گردانید، تا آنكه یكی از دشمنان ضربه‌ای بر صورت او زد و لب بالای مسلم خونین شد، اما آن شیر خدا به هر سو كه رو می‌آورد؛ كسی در برابر او نمی‌ایستاد. چون از جنگ او عاجز شدند بر بام‌ها برآمدند و سنگ و چوب بر او می‌زدند و آتش بر نی می‌زدند و بر سر ایشان می‌‌ریختند، چون آن سید مظلوم آن حالت را مشاهده نمود و از زنده ماندن خود نا امید شد، شمشیر كشید و بر آن كافران حمله كرد و جمعی را از پا درآورد. در این هنگام «ابن اشعث» دید كه به آسانی دست بر او نمی‌توان یافت. گفت: ای مسلم! چرا خود را به كشتن می‌دهی! ما ترا امان می‌دهیم و به نزد ابن‌زیاد می‌بریم و او اراده قتل تو ندارد، مسلم گفت قول شما كوفیان را اعتماد نشاید و از منافقان بی‌دین وفا نمی‌آید.

سید بن طاوس نیز این روایت را این‌گونه نقل می‌كند:
هر چند امان بر او عرض كردند قبول نكرده در مقاتله اعدا اهتمام می‌نمود تا آنكه جراحت بسیار رفت و نامردی از عقب او درآمد و نیزه بر پشت او زد و او را به روی انداخت. آن كافران هجوم آوردند و او را دستگیر كردند. پس استری آوردند و آن حضرت را بر او سوار كردند و بر دور او اجتماع نمودند و شمشیر او را گرفتند. مسلم در آن حال از حیات خود مأیوس شد و اشك از چشمان نازنینش جاری شد و فرمود: این اول مكر و غدر است كه با من نمودید. محمد‌بن‌اشعث گفت: امیدوارم كه باكی بر تو نباشد. مسلم فرمود: پس امان شما چه شد؟! پس آه حسرت از دل پر درد بركشید و سیلاب اشك از دیده بارید و گفت: «اِنّالله وَانّا اِلًیْهِ راجِعُونَ».

عبدالله‌بن‌عباس سلمی گفت: ای مسلم چرا گریه می‌كنی؟ آن مقصد بزرگی كه تو در نظر داری این آزارها در تحصیل آن بسیار نیست. گفت: گریه من برای خود نیست بلكه گریه‌ام برای آن سید مظلوم جناب امام حسین (ع) و اهل بیت او است كه به فریت این منافقان غدار از یار و دیار خود جدا شده‌اند و روی به این جانب آورده‌اند. نمی‌دانم بر سر ایشان چه خواهد آمد.

پس متوجه ابن‌اشعث گردید و فرمود: می‌دانم كه بر امان شما اعتمادی نیست و من كشته خواهم شد، التماس دارم كه از جانب من كسی بفرستی به سوی حضرت امام حسین (ع) كه آن جناب به مكر كوفیان و وعده‌های دروغ ایشان ترك دیار خود ننماید و بر احوال پسر عمّ غریب و مظلوم خود مطلع گردد، زیرا می‌دانم كه آن حضرت امروز یا فردا متوجه این جانب می‌گردد، و به او بگوید كه پسر عمت مسلم می‌گوید كه از این سفر برگرد، پدر و مادرم فدای تو باد كه من در دست كوفیان اسیر شدم و مترصد قتلم و اهل كوفه همان گروهند كه پدر تو آرزوی مرگ می‌كرد كه از نفاق ایشان رهایی یابد.

ابن‌اشعث تعهد كرد. پس مسلم را به در قصر ابن‌زیاد برد و خود داخل قصر شد. احوال مسلم را به عرض آن ولدالزنا رسانید. ابن‌زیاد گفت: تو را با امان چه كار بود؟! من ترا نفرستادم كه او را امان بدهی! ابن اشعث ساكت ماند. چون آن غریق بحر منت و بلا را در قصر بازداشتند، تشنگی بر او غلبه كرده بود و اكثر اعیان كوفه بر در دارالاماره نشسته و منتظر اذن بار بودند. در این وقت مسلم نگاهش افتاد بر كوزه‌ای از آب سرد كه بر در قصر نهاده بودند. رو به آن منافقان كرده و فرمود جرعه آبی به من دهید. مسلم‌بن‌عمرو گفت: ای مسلم! می‌بینی آب این كوزه را چه سرد است، به خدا قسم كه قطره‌ای از آن نخواهی چشید تا حمیم جهنم را بیاشامی. جناب مسلم فرمود: وای بر تو! كیستی تو؟ گفت من آنم كه حق را شناختم و اطاعت امام خود یزید نمودم، هنگامی كه تو عصیان او نمودی، منم مسلم بن عمرو باهلی (علیه اللعنه).

حضرت مسلم فرمود: مادرت به عزایت بنشیند! چقدر بدزبان و سنگین‌دل و جفاكار می‌باشی، هر آینه تو سزاوارتری از من به شرب حمیم و خلود در جحیم.

پس جناب مسلم از غایت ضعف و تشنگی تكیه بر دیوار كرد و نشست، عمرو بن حریث بر حال مسلم رقتی كرد غلام خود را فرمان داد كه آب برای مسلم بیاورد و آن غلام كوزه پرآب با قدحی نزد مسلم آورد و آب در قدح ریخت و به مسلم داد چون خواست بیاشامد قدح از خون دهانش سرشار شد آن آبرا ریخت و آب دیگر طلبید این دفعه نیز خوناب شد. در مرتبه سیم خواست كه بیاشامد، دندان‌های ثنایای او در قدح ریخت. مسلم گفت: «اَلْحَمْدُلله لَوْ كانَ مِنَ الرّزْقِ الْمَسُومِ لَشَرِبتُهُ». گفت: گویا مقدر نشده است كه من از آب بیاشامم.

در این حال رسول ابن زیاد آمد. مسلم را طلبید. آن حضرت چون داخل مجلس ابن زیاد شد؛ سلام نكرد. یكی از ملازمان ابن زیاد بانگ بر مسلم زد كه بر امیر سلام كن! فرمود: وای بر تو ساكت شو! سوگند با خدای كه او بر من امیر نیست، و به روایت دیگر فرمود: اگر مرا خواهد كشت؛ سلام كردن من بر او چه اقتضا دارد و اگر مرا نخواهد كشت؛ بعد از این سلام من بر او بسیار خواهد شد، ابن‌زیاد گفت: خواه سلام بكنی و خواه نكنی من ترا خواهم كشت. پس مسلم فرمود: چون مرا خواهی كشت؛ بگذار كه یكی از حاضرین را وصی خود كنم كه به وصیت‌های من عمل نماید، گفت مهلت ترا تا وصیت كنی. پس مسلم در میان اهل مجلس رو به عمر بن سعد كرده، گفت: میان من و تو قرابت و خویشی است. من به تو حاجتی دارم! می‌خواهم وصیت مرا قبول كنی، آن ملعون برای خوش آمد ابن زیاد گوش به سخن مسلم نداد.

اولاً؛ من در این شهر هفتصد درهم قرض دارم، شمشیر و زره مرا بفروش و قرض مرا ادا كن، دیّم؛ آنكه چون مرا مقتول ساختند بدن مرا از ابن زیاد رخصت بطلبی و دفن نمایی، سیّم؛ آنكه به حضرت امام حسین (ع) بنویسی كه به این جانب نیاید، چون كه من نوشته‌ام كه مردم كوفه با آن حضرت‌اند و گمان می‌كنم كه به این سبب آن حضرت به طرف كوفه می‌آید. پس عمر سعد تمام وصیت‌های مسلم را برای ابن زیاد نقل كرد، عبیدالله كلامی گفت كه حاصلش آن است كه ای عمر تو خیانت كردی كه راز او را نزد من افشا كردی اما جواب وصیت‌های او آن است كه ما را با مال او كاری نیست هر چه گفته است چنان كن، و اما چون او را كشتیم در دفن بدن او مضایقه نخواهیم كرد.
و به روایت ابوالفرج ابن زیاد گفت: اما در باب جثه مسلم شفاعت ترا قبول نخواهم كرد چونك ه او را سزاوار دفن كردن نمی‌دانم؛ به جهت آنكه با من طاغی، در هلاك من ساعی بود.

اما حسین؛ اگر او اراده ما ننماید ما اراده او نخواهیم كرد پس ابن زیاد رو به مسلم كرد و به بعضی كلمات جسارت آمیز با آن حضرت خطاب كرد. مسلم هم با كمال قوت قلب جواب او را می‌داد و سخنان بسیار در میان گذاشت تا آخر الامر ابن زیاد علیه اللعنه ولدالزنا، ناسزا به او و حضرت امیر المومنین (ع) و امام حسین (ع) و عقیل گفت، پس بكر بن حمران را طلبید و ابن ملعون را مسلم ضربتی بر سرش زده بود پس او را امر كرد كه مسلم را ببر به بام قصر و او را گردن بزن، مسلم گفت به خدا سوگند اگر در میان من و تو خویشی و قرابتی بود حكم به قتل من نمی‌كردی.

و مراد آن جناب از این سخن آن بود كه بیاگاهاند كه عبیدالله و پدرش زیاد بن ابیه زنا زادگانند و هیچ نسبی و نژادی از قریش ندارند.

پس بكر بن عمران لعین دست آن سلاله اخیار را گرفت و بر بام قصر برد و در اثنای راه زبان آن مقرب درگاه به حمد تو ثنا و تكبیر و تهلیل و تسبیح و استغفار و صلوات بر رسول خدا (ص) جاری بود و با حق تعالی مناجات می‌كرد و عرضه می‌داشت كه بارالها! تو حكم كن میان ما و میان این گروهی كه ما را فریب دادند و دروغ گفتند و دست از یاری ما برداشتند. پس بكر بن حمران لعنة‌الله‌علیه آن مظلوم را در موضعی از بام قصر كه مشرف بر كفشگران بود برد و سر مباركش را از تن جدا كرد و آن سر نازنین به زمین افتاد. پس بدن شریفش را دنبال سر از بام به زیر افكند و خود ترسان و لرزان به نزد عبیدالله شتافت، آن ملعون پرسید كه سبب تغییر حال تو چیست؟ گفت: در وقت قتل مسلم مرد سیاه مهیبی را دیدم در برابر من ایستاده بود و انگشت خویش را به دندان می‌گزید و من چندان از او هول و ترس برداشتم كه تا به‌حال چنین نترسیده بودم. آن شقی گفت چون می‌خواستی به خلافت عادت كار كنی، دهشت بر تو مستولی گردیده و خیال در نظر تو صورت بسته:

چه شد خاموش شمع بزم ایمان / بیاوردند هانی را ز زندان

گرفتندش سر از پیكر به زودی / بجرم آنكه مهماندار بودی

پس ابن‌زیاد، هانی را برای كشتن طلبید و هر چند محمد بن اشعث و دیگران برای او شفاعت كردند؛ سودی نبخشید! پس فرمان داد هانی را به بازار برند و در مكانی كه گوسفندان را به بیع و شرا در می‌آوردند، گردن زنند. پس هانی را كتف بسته از دارالاماره بیرون آوردند و او فریاد بر می‌داشت كه «وامذ حجاه ولامذحَجَ لی الیَوم با مذحجاه و اَین مذحج

«
غیاث‌الدین خواندمیر» در حبیب السیر نقل می‌كند:
«
هانی بن عروه» از اشراف كوفه و اعیان شیعه به شمار می‌رفت و روایت شده كه به صحبت پیغمبر (ص) تشرف جسته و در روزی كه شهید شد، 89 سال داشت و در «مروج الذهب» مسعودی است كه تشخص و اعیانیت هانی چندان بود كه 4 هزار مرد زره‌پوش با او سوار می‌شد و 8 هزار پیاده فرمان‌پذیر داشت و چون احلاف یعنی هم عهدان و همسوگندان خود را از قبیله كنده و دیگر قبائل دعوت می‌كرد، 30 هزار مرد زره‌پوش او را اجابت می‌نمودند. این هنگام كه او را به جانب بازار برای كشتن می‌بردند چندان كه صیحه می‌زد و مشایخ قبایل را به نام یاد می‌كرد و «وامذحجاه» می‌گفت هیچكس او را پاسخ نداد! لاجرم قوت كرد و دست خود را از بند رهایی داد و گفت: آیا عمودی یا كاردی یا سنگی یا استخوانی نیست كه من با آن جدال و مدافعه كنم؟ اعوان ابن زیاد كه چنین دیدند به سوی او دویدند و او را فرو گرفتند و این دفعه او را سخت ببستند و گفتند: گردن بكش! گفت: من به عطای جان سخی نیستم و بر قتل خود اعانت شما نخواهم كرد، پس یك تن غلام ابن زیاد كه رشید تركی نام داشت ضربتی بر او زد و در او اثر نكرد. هانی گفت: «اِلَی اللهِ الْمعاد اَلّلهُمَّ اِلی رَحْمَتِك و رِضْوانِكَ.» یعنی بازگشت همه به سوی خداست، خداوندا! مرا ببر به سوی رحمت و خوشنودی خود، پس ضربتی دیگر زد و او را به رحمت الهی واصل گردانید.

و چون مسلم و هانی كشته گشتند، به فرمان ابن زیاد، «عبدالاعلی كلبی» را كه از شجاعان كوفه بود و در روز خروج مسلم به یاری مسلم خروج كرده بود و كثیر بن شهاب او را گرفته بود، و عمارة بن صلخت ازدی را كه او نیز اراده یاری مسلم داشت و دستگیر شده بود، هر دو را آوردند و شهید كردند، و موافق روایت بعضی از مقاتل معتبره، ابن زیاد امر كرد كه تن مسلم و هانی را به گرد كوچه و بازار بگردانیدند و در محله گوسفند فروشان بدار زدند. و «سبط بن الجوزی» گفته كه بدن مسلم را در كناسه بدار كشیدند. و به روایت سابقه چون قبیله مذحج چنین دیدند جنبشی كردند و تن ایشان را از دار به زیر آوردند و برایشان نماز گزاردند و به خاك سپردند.

پس ابن‌زیاد سر مسلم را به نزد یزید فرستاد و نامه به یزید نوشت و احوال مسلم و هانی را در آن درج كرد، چون نامه و سرها به یزید رسید؛ شاد شد و امر كرد تا سر مسلم و هانی را بر دروازه دمشق آویختند و جواب نامه عبیدالله را نوشت و افعال او را ستایش كرد و او را نوازش بسیار نمود و نوشت كه شنیده‌ام حسین (ع) متوجه عراق گردیده است باید كه راهها را ضبط نمائی و در ظفر یافتن با وسعی بلیغ به عمل آوری و به تهمت و گمان مردم را به قتل رسانی و آنچه هر روز سانح می‌شود برای من بنویسی والسلام.

و خروج مسلم در روز سه‌شنبه ماه ذی‌الحجه بود و شهادت او در روز چهارشنبه نهم كه روز عرفه باشد؛ واقع شد. و ابوالفرج گفته مادر مسلم ام‌ولد بود و «علیه» نام داشت و عقیل او را در شام ابتیاع نموده بود.

مؤلف گوید كه: عدد اولاد مسلم را در جائی نیافتم، لكن آنچه بر آن ظفر یافتم پنج تن شمار آوردم، نخستین عبدالله بن مسلم كه اول شهید از اولاد ابوطالب است، در واقعه طف بعد از علی اكبر و مادر او رقیه دختر امیرالمومنین (ع) است. دوم محمد و مادر ام ولد است و بعد از عبدالله در كربلا شهید گشت. و دو تن دیگر از فرزندان مسلم به روایت قدیم محمد و ابراهیم است كه مادر ایشان از اولاد جعفر طیار می‌باشد، و كیفیت حبس و شهادت ایشان بعد از این به شرح خواهد رفت. فرزند پنجم دختركی 13 ساله به روایت اعثم كوفی و او با دختران امام حسین (ع) در سفر كربلا مصاحبت داشت و بدانكه مسلم بن عقیل را فضیلت و جلالت افزون است از آنكه در این مختصر ذكر شود كافی است در این مقام ملاحظه حدیثی كه در آخر فصل پنجم از باب اول به شرح رفت و مطالعه كاغذی كه حضرت امام حسین(ع) به كوفیان در جواب نامه‌های ایشان نوشت و قبر شریفش در جنب مسجد كوفه واقع و زیارتگاه حاضر و بادی و قاضی و دانی است. و سید بن طاوس از برای او دو زیارت نقل فرموده واحقر هر دو زیارت را در كتاب هدیه الزائرین نقل نمودم و قبر هانی رحمةالله مقابل قبر مسلم واقع است.

و عبدالله بن زبیر اسدی هانی و مسلم را مرثیه گفته در اشعاری كه صدر آن این است:
فَاِنْ كُنْتَ لاتَدْرینَ مَا الْمَوْتُ فَانْطُری
اِلی هانِی فِی السُّوْقِ وِ ابْنِ عَقیلٍ

سقتك دَماً یَابْنَ عَمّ الْحُسَیْن
مَدامِعُ شیعَتِكَ السّافِحَه

وَ لابَرَحَتْ هاطِلاتُ الدُّمُوعِ
تُحَیّكَ غادِیَهً رائِحَهً

لاِنّكَ لَمْ تَرومَن شَرْبَهَ
ثنایاكَ فیها غَدَتْ طائَحَه

رمُوكَ مِنَ الْقَصْرِ اذْ اَوْ ثَقُوكَ
فَهَل سَلِمَتْ فیكَ مِنْ جارِحَه

تَجُرّ بِاَسْواقِهِمْ فشی الْحِبالِ
اَلَسْتَ اَمرُهُمُ الْبارحًه

اَتَقضی وَلَمْ تَیْكِكَ الْباكیات
اَمالَكَ قِی الْمِصْر مِن نائحه

لَئن تقض نحْباً فَكَمْ فی رزوُد
عَلَیْكَ العَشیّه مِنْ صائحه

نوع مطلب : اولباء خدا، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
شنبه 12 اسفند 1391 02:39 ب.ظ
سلام
بسیار وبلاگ خوبی دارید خوشحال میشویم عکس و فایل های شما را میزبانی کنیم
آپلودسنتر عکس و فایل پی سی روم
آپلود اکثر فایل های کامپیوتری
بدون محدودیت
ثبت شده در ستاد ساماندهی
با ماندگاری همیشگی
بدون نیاز به ثبت نام
http://up.p30room.ir
با تشکر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی