تبلیغات
یار خدا - Ҳадафи аслӣ аз фиристода шудани паёмбарон
 
یار خدا
ز گهواره تا گور دانش بجوی
Ҳадафи аслӣ аз фиристода шудани паёмбарон ва ё ба иборати дигар, манзури ниҳоӣ аз
фиристодани паёмбарон ва ирсоли китобҳои осмонӣ чист? Охирин сухани паёмбарон кадом аст?

Мумкин аст гуфта шавад: Ҳадафи аслӣ ҳидояти мардум, саодати мардум, наҷоти мардум, хайру салоҳи мардум аст.

Шакке нест, ки паёмбарон барои ҳидояти мардум ба роҳи саодат ва наҷоти мардум ва хайру салоҳи мардум фиристода шудаанд. Сухан дар ин нест. Сухан дар ин аст, ки ин роҳи рост ба чӣ мақсуди ниҳоӣ поён меёбад? Саодати мардум аз назари ин мактаб (ислом) дар чист? Дар ин мактаб чӣ навъ асоратҳо барои башар ташхис дода шуда, ки мехоҳад мардумро аз он гирифториҳо наҷот диҳад? Ин мактаб хайру салоҳи ниҳоиро чӣ чиз медонад?

Дар Қуръони карим зимни ин ки ба ҳамаи ин маъноҳо ишора ё тасреҳ шуда, ду маъно ва ду мафҳум мушаххас зикр шуда, ки мерасонад ҳадафи аслӣ ин ду амр аст, яъне ҳамаи таълимоти паёмбарон муқаддимаест барои ин ду амр. Он ду амр иборат аст аз: шинохтани Худо ва наздик шудан ба ў ва дигар барқарории адлу дод дар ҷомеаи башарӣ.

Қуръони карим аз тарафе мегўяд:

“Эй паёмбар, мо туро гувоҳ (гувоҳи уммат) ва навиддиҳанда ва эъломи хатаркунанда ва даъваткунанда ба сўи Худо ба иҷозат ва рухсати худи ў ва чароғе нурдеҳ фиристодем.”[1]

Дар миёни ҳамаи ҷанбаҳое, ки дар ин оят омадааст, пайдост, ки “даъват ба сўи Худо” танҳо чизест, ки метавонад ҳадафи аслӣ ба шумор ояд.

Аз тарафи дигар дар бораи ҳамаи пайғамбарон мегўяд:

“Мо паёмбарони хешро бо далелҳои рўшан фиристодем ва бо онҳо китоб ва меъёр (тарозу) фуруд овардем то мардум адлу дод бапо доранд...”[2]

Ин оят сареҳан бапо доштани адлу додро ҳадафи рисолат ва фиристода шудани паёмбарон муаррифӣ кардааст.

Даъват ба Худо ва шинохтани ў ва наздик шудан ба ў яъне даъват ба тавҳиди назарӣ ва тавҳиди амалии фардӣ. Аммо бапо доштани адлу дод дар ҷомеа яъне барқарор сохтани тавҳиди амалии иҷтимоӣ. Акнун пурсиш ба ин сурат матраҳ аст: Оё ҳадафи аслии паёмбарон худошиносӣ ва худопарастист ва ҳама чизи дигар ва аз он ҷумла адлу доди иҷтимоӣ, муқаддимаи ин аст ва ё ҳадафи аслӣ барпо шудани адлу дод аст, шинохтани Худо ва парастиши ў муқаддима ва василаест барои таҳаққуқи ин идеяи иҷтимоӣ? Ва агар бихоҳем бо забоне, ки дар гузашта сухан гуфтем матраҳ кунем, бояд ин тавр матраҳ кунем: Оё ҳадафи аслӣ тавҳиди назарӣ ва тавҳиди амалии фардист, ё ҳадафи аслӣ тавҳиди амалии иҷтимоист? Дар ин ҷо чанд гуна метавон назар дод:

1. Паёмбарон аз назари ҳадаф дугонагиро дунбол мекарданд, яъне ду мақсади мустақил доштаанд. Яке аз ин ду мақсад ба зиндагӣ дар охират ва саодат дар охирати башар марбут аст (тавҳиди назарӣ ва тавҳиди амалии фардӣ) ва дигарӣ ба саодати дунёи ў (тавҳиди иҷтимоӣ). паёмбарон аз он назар, ки дар андешаи саодати дунёи башар будаанд, ба тавҳиди иҷтимоӣ пардохтаанд ва аз он ҷиҳат, ки мехостаанд саодати охирати башарро таъмин кунанд, ба тавҳиди назарӣ ва тавҳиди амалии фардӣ, ки танҳо руҳӣ ва зеҳнист пардохтаанд.

2. Ҳадафи аслӣ тавҳиди иҷтимоист. Тавҳиди назарӣ ва тавҳиди амалии фардӣ муқаддимаи лозими тавҳиди иҷтимоист. Тавҳиди назарӣ марбут ба шинохти Худованд аст. Барои инсон ҳеҷ зарурате нест, ки Худоро бишносад ё нашносад, танҳо омили муҳаррики руҳи ў Худо бошад ё ҳазорон чизи дигар – ҳамчунон ки барои Худованд фарқ намекунад, ки инсон ўро бишносад ё нашносад, бипарастад ё напарастад – вале назар ба ин ки камоли инсон дар “мо” шудан ва тавҳиди иҷтимоист ва ин амр бидуни тавҳиди назарӣ ва тавҳиди амалии фардӣ муяссар нест, Худованд маърифати худ ва парастиши худро фарз кардааст то тавҳиди иҷтимоӣ муҳаққақ гардад.

3. Ҳадафи аслӣ, шинохтани Худо ва наздик шудан ва расидан ба ўст. Тавҳиди иҷтимоӣ муқаддима ва василаи расидан ба ин ҳадафи олист. Зеро – ҳамчунон ки қаблан гуфта шуд – дар ҷаҳонбинии тавҳидӣ, ҷаҳон моҳияти “аз ў (Худо)” буданро ва “ба сўи ў” рафтанро дорад, аз ин рў камоли инсон дар рафтан ба сўи ў ва наздик шудан ба ўст. Инсон аз як имтиёзи хосс баҳраманд аст ва он ин ки ба ҳукми “... ва дар ў аз руҳи (ҳақиқати олӣ ва бартари) худ дамидем.”[3] воқеъияташ воқеъияти худоист. Фитрати башар фитрати худоҷўёна аст. Аз ин рў саодаташ, камолаш, наҷоташ, хайру салоҳаш дар маърифати Худо ва парастиш ва паймудани басоти қурби ўст. Вале назар ба ин ки инсон табиатан иҷтимоист ва агар инсонро аз ҷомеа ҷудо кунем, дигар инсон нест ва агар бар ҷомеа низомоти мутаодили иҷтимоӣ ҳукмфармо набошад, ҳаракати худоҷўёнаи инсон имконпазир нест, паёмбарон ба иқомаи адлу дод ва нафйи зулму табъиз пардохтаанд. Бинобарин арзишҳои иҷтимоӣ аз қабили адл, озодӣ, баробарӣ, демократия ва ҳамчунин ахлоқи иҷтимоӣ аз қабили бахшиш, гузашт, муҳаббат ва эҳсон арзиши зотӣ надоранд ва зотан камоле барои башар маҳсуб намешаванд. Ҳамаи арзишашон арзиши муқаддима ва васила будан аст. Инҳо шароити расидан ба камоланд, на худи камол, муқаддимаи растгориянд, на худи растгорӣ, василаҳои наҷотанд, на худи наҷот.

4. Назарияи чаҳорум ин аст ки ҳамчунон ки дар назарияи севвум омадааст, ғояти инсон ва камоли инсон, балки ғояту камоли воқеъии ҳар мавҷуде, дар ҳаракат ба сўи Худо хулоса мешавад ва бас. Иддиои ин ки паёмбарон аз назари ҳадаф дугонагиро дунбол мекардаанд, ширки ғайри бахшуданист, ҳамчунон ки иддиои ин ки ҳадафи ниҳоии паёмбарон салоҳи дунёст ва салоҳи дунё ҷуз бархўрдорӣ аз додаҳои табиат дар сояи адлу озодӣ ва баробариву бародарӣ нест, моддипарастист. Вале бар хилофи назарияи севвум, арзишҳои иҷтимоӣ ва ахлоқӣ бо ин ки муқаддима ва василаи расидан ба арзиши асил ва ягонаи инсон, яъне худошиносӣ ва худопарастӣ ҳастанд, худ ҳам бебаҳра аз арзиши зотӣ нестанд.

Тавзеҳ ин ки робитаи муқаддима ва он чӣ муқаддима барои расидан ба он аст, ду гуна аст: Баъзан танҳо арзиши муқаддима ин аст ки ба арзиши асил мерасонад ва пас аз расидан ба он, буду набудаш бо ҳам фарқе надорад. Масалан инсон мехоҳад аз наҳре бигзарад, санги бузургеро дар васати наҳр василаи паридан қарор медиҳад. Бадеҳист, ки пас аз убур аз наҳр, буду набуди он санг барои инсон бо ҳам фарқе надорад. Ҳамчунин аст нардбон барои баромадан ба пушти бом ва ғайра.

Гоҳе ҳам робита ба гунаи дигар аст ва муқаддима дар айни ин ки василаи убур ба ҳадафи аслист ва дар айни ин ки арзиши асил ва ягона аз они ҳадафи асил аст, пас аз расидан ба ҳадаф буду набуди муқаддима бо ҳам баробар нест. Пас аз расидан ба ҳадаф, будаш ҳамон тавр зарурист, ки қабл аз расидан буд. Масалан маълумоти синфҳои якум ва дуввум (дар мадраса) муқаддима аст барои маълумоти синфҳои болотар. Аммо чунин нест, ки бо расидан ба синфҳои болотар ниёзе ба он маълумот набошад. Агар фаразан ҳамаи онҳо фаромўш шавад, ин тавр нест, ки зиёне нарасад ва донишомўз битавонад синфи болотарро идома диҳад, балки танҳо бо доштани он маълумот ва аз даст надодани онҳост, ки метавонад синфи болотарро идома диҳад.

Сирри матлабин аст, ки гоҳе муқаддима мартабаи заифе аз ҳадаф аст ва гоҳе нест. Нардбон аз маротиб ва дараҷоти пушти бом нест, ҳамчунон ки санги васати наҳр аз маротиб ва дараҷоти будан дар он тарафи наҳр нест, вале маълумоти синфҳои поин ва маълумоти синфҳои боло маротиб ва дараҷоти як ҳақиқатанд

Арзишҳои ахлоқӣ ва иҷтимоӣ нисбат ба маърифати ҳақ ва парастиши ҳақ, аз навъи дуввум аст. Чунин нест, ки агар инсон ба маърифати комили ҳақ ва парастиши ҳақ расид, буду набуди ростӣ, дурустӣ, адл, карам, эҳсон, хайрхоҳӣ, бахшиш, гузашт ва дигар арзишҳои иҷтимоӣ ва ахлоқӣ бо ҳам фарқе надошта бошад. Зеро ахлоқи олии инсон навъе худогуна будан аст, ҳамчунон ки дар ривоят аст, ки “Бо ахлоқи Худо худро музайян намоед”. Дар ҳақиқат, дараҷа ва мартабае аз худошиносӣ ва худопарастист, ҳарчанд ба сурати ноогоҳона, яъне алоқаи инсон ба ин арзишҳо сарчашма мегирад аз алоқаи фитрӣ ба музайян шудан ба сифатҳои худоӣ, ҳарчанд худи инсон таваҷҷўҳ ба решаи фитрии онҳо надошта бошад ва аҳёнан дар шуъури огоҳи худ мункири он бошад. Ин аст ки маорифи исломӣ мегўяд дорандагони ахлоқи фозила аз қабили адолат, эҳсон, бахшиш ва ғайра ҳарчанд мушрик бошанд, амалҳояшон дар ҷаҳони дигар беасар нест. Ин гуна афрод агар куфру ширкашон аз рўи лаҷоҷат набошад, ба навъе дар ҷаҳони дигар аҷру подош хоҳанд дошт. Дар ҳақиқат ин гуна шахсҳо бидуни он ки худогоҳ бошанд, ба дараҷае аз худопарастӣ расидаанд.


[1] - Сураи Аҳзоб, оятҳои 45 ва 46.

[2] - Сураи Ҳадид, ояти 25.

[3] - Сураи Ҳиҷр, ояти 29.

 

http://ghalamlib.org



نوع مطلب : معصومین(ع)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
جمعه 16 آذر 1397 05:09 ق.ظ

Incredible many of useful knowledge.
cialis online deutschland online prescriptions cialis generic cialis at walmart click here cialis daily uk cialis price thailand cialis 200 dollar savings card cialis lilly tadalafi how does cialis work only here cialis pills cialis 05
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:54 ق.ظ

You actually expressed this very well.
sublingual cialis online side effects for cialis cialis dosage amounts canadian discount cialis cialis prices cialis tadalafil costo in farmacia cialis cialis daily dose generic brand cialis generic cuanto cuesta cialis yaho
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:30 ق.ظ

You said it nicely..
cialis generico milano purchasing cialis on the internet generic cialis tadalafil buy name brand cialis on line online cialis cialis daily cialis qualitat cialis dosage recommendations cialis tablets for sale cialis alternative
سه شنبه 13 آذر 1397 04:05 ق.ظ

Nicely voiced genuinely! .
recommended site cialis kanada only here cialis pills when will generic cialis be available low dose cialis blood pressure cialis dose 30mg online cialis cialis kamagra levitra cialis pills achat cialis en suisse order a sample of cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 03:48 ق.ظ

Position certainly utilized!.
cialis for bph weblink price cialis estudios de cialis genricos cialis canada on line cost of cialis per pill wow look it cialis mexico cialis rezeptfrei cialis wir preise cialis professional yohimbe cialis generisches kanada
یکشنبه 11 آذر 1397 03:29 ق.ظ

Cheers, Numerous stuff!

does cialis cause gout get cheap cialis cialis for bph cheap cialis what is cialis generic cialis at the pharmacy sialis cialis 100mg suppliers look here cialis cheap canada ou trouver cialis sur le net
شنبه 10 آذر 1397 03:05 ق.ظ

Kudos. A good amount of postings!

price cialis best canada discount drugs cialis we like it safe cheap cialis generic cialis at walmart comprar cialis 10 espa241a viagra vs cialis vs levitra rezeptfrei cialis apotheke only now cialis 20 mg cialis alternative enter site 20 mg cialis cost
جمعه 9 آذر 1397 03:48 ب.ظ

You explained it exceptionally well!
cialis prices in england prix de cialis cialis online how to buy cialis online usa cialis e hiv cialis flussig low cost cialis 20mg cialis free trial cialis italia gratis sublingual cialis online
جمعه 9 آذر 1397 04:03 ق.ظ

Thank you. Plenty of info.

how do cialis pills work when will generic cialis be available cialis tadalafil online prices for cialis 50mg order generic cialis online only here cialis pills cialis canada on line order a sample of cialis generic cialis review uk cialis 5 mg scheda tecnica
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:42 ق.ظ

Well expressed certainly. .
achat cialis en europe we like it cialis price comprar cialis 10 espa241a cialis 20 mg cost cialis 20 mg cost try it no rx cialis deutschland cialis online tesco price cialis cialis with 2 days delivery acquisto online cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:13 ب.ظ

With thanks. I like it!
cialis online napol cialis lilly tadalafi cialis in sconto side effects of cialis cheap cialis cialis for sale south africa rx cialis para comprar cialis herbs cialis 30 day sample we recommend cheapest cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:08 ق.ظ

Very good material. Cheers!
click now buy cialis brand prescription doctor cialis price cialis per pill order cialis from india side effects for cialis viagra or cialis cialis y deporte compare prices cialis uk buy cialis cialis e hiv
جمعه 20 مهر 1397 01:04 ق.ظ

Excellent postings. Thank you!
levitra without a doctor prescription levitra 10 mg prezzo buy levitra generic cheap 20mg levitra buy levitra generic buy levitra generic buy generic levitra buy levitra buy levitra 10mg levitra 10 mg kopen
سه شنبه 10 مهر 1397 02:03 ب.ظ

You actually said it wonderfully.
estudios de cialis genricos callus buying brand cialis online cialis pas cher paris we choice cialis pfizer india when can i take another cialis buying cialis on internet cialis generico milano cialis official site opinioni cialis generico
یکشنبه 8 مهر 1397 09:07 ق.ظ

Thanks! I enjoy this.
cialis 5mg cialis for daily use cialis for bph acheter du cialis a geneve cialis herbs does cialis cause gout we choice free trial of cialis cialis 100 mg 30 tablet venta de cialis canada cialis generico en mexico
شنبه 31 شهریور 1397 10:45 ب.ظ

Nicely put, Cheers!
northwest pharmacies online canadian prescriptions online serc 24 mg canada medications buy buy viagra online usa prescription drugs without prior prescription good canadian online pharmacies reputable canadian prescriptions online prescription drugs without prior prescription canadian pharmaceuticals stocks canadian online pharmacies legitimate
پنجشنبه 15 شهریور 1397 10:35 ق.ظ

Appreciate it. Plenty of posts!

cialis without a doctor's prescription ou trouver cialis sur le net only now cialis for sale in us we like it cialis price cialis patentablauf in deutschland chinese cialis 50 mg cialis for bph cialis dosage recommendations cialis for bph what is cialis
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:36 ق.ظ

Whoa quite a lot of excellent advice.
online viagra buy sildenafil pills buy viagra soft online viagra no presc cost of viagra buy viagra without consultation cheap viagra with prescription buying viagra online kamagra is it legal to buy viagra online
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:04 ق.ظ

You mentioned this superbly!
generic cialis tadalafil 20 mg opinioni cialis generico acquistare cialis internet 40 mg cialis what if i take dosagem ideal cialis cialis coupons cialis pills price each how do cialis pills work non 5 mg cialis generici
یکشنبه 11 شهریور 1397 03:32 ب.ظ

Incredible many of great facts.
we recommend cheapest cialis cialis tadalafil online cialis reviews cialis 20mg buy original cialis venta de cialis canada tadalafil 10 mg generic cialis levitra enter site natural cialis buy brand cialis cheap
سه شنبه 23 مرداد 1397 05:02 ق.ظ

You have made your point.
kamagra where to buy viagra cheap buy viagra from india buy viagra uk viagra online prices buying viagra on line cheap viagra online usa buy real viagra online without prescription buy viagra usa viagra with prescription online
دوشنبه 7 خرداد 1397 07:04 ق.ظ

Nicely put, Appreciate it.
click now cialis from canada cialis patent expiration rx cialis para comprar cialis generico postepay we recommend cialis info cialis name brand cheap only now cialis 20 mg cialis lowest price price cialis best cialis 50 mg soft tab
جمعه 7 اردیبهشت 1397 10:06 ب.ظ

You mentioned that fantastically!
prices for cialis 50mg cialis patent expiration cialis billig cialis daily new zealand buying cialis overnight fast cialis online cialis 20mg price cialis wal mart pharmacy cialis sale online cialis generika
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 12:53 ب.ظ

Truly tons of great advice!
buying generic viagra can you buy viagra at walgreens best site to buy viagra where can you buy viagra buy viagra india buy generic viagra no prescription viagra to buy canadian viagra how do i order viagra where can you buy viagra without a prescription
شنبه 18 فروردین 1397 04:43 ق.ظ

You actually said this terrifically!
cialis daily new zealand cialis 20mg prix en pharmacie canadian cialis cialis en mexico precio we choice free trial of cialis enter site very cheap cialis chinese cialis 50 mg cialis et insomni side effects for cialis american pharmacy cialis
شنبه 4 فروردین 1397 03:25 ق.ظ

You actually explained this terrifically.
generic cialis levitra prix de cialis look here cialis cheap canada cialis lilly tadalafi cialis arginine interactio buy cialis acheter cialis meilleur pri acheter cialis kamagra buy brand cialis cheap cialis diario compra
دوشنبه 28 اسفند 1396 08:43 ق.ظ

Great posts, Thanks a lot!
precios de cialis generico cialis 5mg prix cialis 100 mg 30 tablet brand cialis generic cialis tablets warnings for cialis price cialis best generic cialis 20mg uk cialis rezeptfrei sterreich cialis 30 day sample
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:47 ب.ظ
Hurrah! At last I got a blog from where I be capable of in fact obtain useful data regarding my study and knowledge.
جمعه 13 مرداد 1396 12:41 ب.ظ
I constantly spent my half an hour to read this website's articles every day along with a mug of coffee.
شنبه 7 مرداد 1396 08:43 ب.ظ
I will immediately grasp your rss as I can't to find your email subscription link or newsletter service.
Do you have any? Please let me realize in order that I may subscribe.
Thanks.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی